Yapı taşlarında kirlilik oluşumu ve bunların temizlenmesinde uygulanan çağdaş restorasyon yöntemleri

dc.contributor.advisorKüçükkaya, Gülçin
dc.contributor.authorUmaroğulları, Gökhan
dc.date.accessioned2024-06-11T20:41:18Z
dc.date.available2024-06-11T20:41:18Z
dc.date.issued2001
dc.departmentEnstitüler, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalıen_US
dc.descriptionBu tezin, veri tabanı üzerinden yayınlanma izni bulunmamaktadır. Yayınlanma izni olmayan tezlerin basılı kopyalarına Üniversite kütüphaneniz aracılığıyla (TÜBESS üzerinden) erişebilirsiniz.en_US
dc.descriptionYüksek Lisansen_US
dc.description.abstractÖZET İnsanlar yapı malzemesi olarak taşı daima kullanmışlardır. Yer yüzünün çatlaklarından lav olarak çıkarak bazı tabakalarda donar, sertleşir ve granit, tüf gibi mağmatik taşlan oluşturur. Su ve rüzgar ile minerallerin taşınması ve yerleşmesi ile kalkerleşme ve traverten gibi tortul taşlar oluşur. Metamorfizmaya uğrayarak daha önceden şekillenmiş taşlar tekrar değişir ve mermer gibi metamorfik taşlan oluştururlar. Patina ve crust çok önemli kavramlardır. Patinanın taş üzerinde koruyucu bir tabaka olarak anlaşılmasından beri, bazı bilim adamlan patinanın kaldırılmasına karşı çıkmaktadırlar. Crust ise kirliliğin daha kaim bir formudur ve kaldınlmalıdır. Kirlilik tozdan başlar ve kaim siyah kabuğa kadar yayılır. Taşla beraber kullanılan bazı metaller paslanmaya sebep olurlar. Yosun, liken, mantar ve bakteriler taşa yapışırlar, enzimleriyle taşa zarar verirler. Bitkiler taş içinde büyür ve kökleriyle taşı çatlatabilirler. Zeminden yükselen su çiçeklenmeye sebep olabilir. Ve diğer bazı sebeplerden dolayı taş kirlenmeye ve deforme olmaya başlar. Kirliliğe sebep olan faktörler bazı test ve analizler yardımıyla bulunabilir. SEM, XRD, TGA, XRF, FTIR bu testlerden bazılandır. Taştan örnek alınır, taşm ve kirliliğin bütün karakteristiklerini bulmak için bazı teknikler kullanarak incelenir ve en uygun temizleme tekniğine karar verilir. Temizleme mekanik, kimyasal ve lazer gibi olan tipleri kapsar. Taşm zarar gören kısmı operatör tarafindan çeşitli el ve püskürtme aletleri kullanarak kaldırılır fakat taşa çok zarar verebilir. Bazı kimyasallar, kanşık lapalar kimyasal temizlikte taşa sürülür ve beklenir. Kimyasal temizlikte taşa zarar verebileceğinden uygulamadan sonra taş iyice yıkanmalıdır. Lazer ile temizleme modern bir tekniktir ve profesyonellik gerektirir.en_US
dc.description.abstractSUMMARY The stone has been used as a construction material since the oldest time. Lava is frozen and hardened on some levels to getting out from cracks of the earth and causes occurance of magmatic stones such as granit. Carrying and settling the minerals by the wind and water, creates sedimanter stones as travertine. The stones which formed previously, under methamorphic conditions, changes and brings out methamorfic stones such as marble. Patina and crust are most importants concepts. Since patina is a preserved layer on the stone, some scientists refused to remove it. Crust is a thick soiling form and must be removed. Soiling extands from the dust to the dendritic black crust. Some metals which are used with the stones together cause staining. Algea, lichen, microorganisms and fungi may adhere on stones, effecting them with their enzyms. Plants can grow up in stones and crack it. Increasing water from the ground can cause efflorescense. And because of some other effects, stone can start to soil and deforme. The factors which cause the soiling, may be found by using some tests and analitical tools. Some of them are SEM, XRD, TGA, FTIR. Samples that are removed from stones are, investigated using these techniques to find all the characteristics of stones or soilings and help to decide the most appropriate cleaning technique. Cleaning techniques consist of mechanical, chemical and laser ones. The damaged part of stone may be removed using hand and blasting tools by operators but this can cause damage to the stone. Some chemicals, poultices use in chemical method. These mix poultuces spread on stone and wait. Chemical cleaning can cause the damage to the stone so stone must washed carefully later. Laser cleaning is a modern technique and need professionalism. Some consolidants must be used after the cleaning for a long life of stone. 11en_US
dc.identifier.endpage147en_US
dc.identifier.startpage1en_US
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.14551/9907
dc.identifier.yoktezid105952en_US
dc.institutionauthorUmaroğulları, Gökhan
dc.language.isotren_US
dc.publisherTrakya Üniversitesien_US
dc.relation.publicationcategoryTezen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectMimarlıken_US
dc.subjectArchitectureen_US
dc.titleYapı taşlarında kirlilik oluşumu ve bunların temizlenmesinde uygulanan çağdaş restorasyon yöntemlerien_US
dc.title.alternativeBlack deposits on the building stones and modern restoration technics which applied to cleanen_US
dc.typeMaster Thesisen_US

Dosyalar