OSMANLI’DA CEMAAT MECLİSLERİNE BİR ÖRNEK: 19. YÜZYIL SONLARINDA UZUNKÖPRÜ (CİSR-İ ERGENE) CEMAAT MECLİSLERİ (1883-1903)

Küçük Resim Yok

Tarih

2023

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Osmanlı Devleti’nin yayılma güzergâhı genel olarak Hristiyanların yaşadığı topraklar üzerine olmuştur. Bu vesileyle hâkimiyet altına aldığı gayrimüslim nüfus üzerinde özgürlükçü ve eşitlikçi bir hoşgörü siyaseti yürüterek bu unsurların kendi din ve mezheplerine göre ibadet veya ayin yapmaları için gerekli izni vermiştir. Tanzimattan sonra gelişme gösteren modern millet anlayışı ile hoşgörü siyasetine yeni bir bakış açısı kazandıran devlet, din, dil, ırk, gelenek ve görenek ayrımı gözetmeksizin geniş bir cemaat özerkliğine müsaade etmiştir. Bu anlayışa göre idare edilen gayrimüslim cemaatler, Osmanlı Devleti’nin kendilerine has yayınladığı nizamnameler gereğince dini ve kültürel dokunulmazlıklarını devam ettirmişlerdir. Belirlenen kanunlar doğrultusunda bu cemaatlerin iç teşkilatına ve idaresine karışılmamış, ibadethanelerinin, mekteplerinin ve hayratlarının idaresi ilgili cemaatlerin yönetim teşkilatlarına bırakılmıştır. Bu makalede ele alınan yerel cemaatlerin yapılanma süreci ve cemaat meclislerinin oluşturulma çalışmaları Uzunköprü cemaat meclisleri örneği verilerek hazırlanmıştır. Makalenin amacı, Osmanlı Devleti’nde yaşayan tüm etnik unsurların nasıl idare edildiğini ortaya koymak ve en küçük idari birimlerine kadar oluşturulan cemaat yapılanması hakkında bilgiler vermektir. Genel olarak Osmanlı bünyesinde yaşayan cemaatlerin idari yapısına dair çeşitli çalışmalar yapılmasına rağmen yerel cemaatler hakkında çalışmalar yetersizdir. Bu nedenle Uzunköprü cemaat meclislerinin yapısından yola çıkılarak yapılan bu çalışmada yerel cemaatler hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Makale bu yönüyle önem kazanmaktadır. Bu çalışma hazırlanırken döneme ait arşiv belgelerinden, salnamelerden ve cemaatler hakkında yapılan çalışmalardan istifade edilmiştir. Ancak yerel cemaatlerin işlevi ve yaptıkları çalışmalara dair belgelerin, kaynakların yetersizliği dolayısıyla cemaatlerin ve cemaat meclislerinin kuruldukları bölgelere faydaları noktasında değerlendirme yapmak pek mümkün olmamıştır.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Kaynak

Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

25

Sayı

Özel

Künye