Kırşehir Halk Türkülerinde Geçen Tekstiller ve Dokuma Araçları Üzerine Bir Değerlendirme

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2019

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Trakya Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Halk kültürüçalışmalarında önemli bir yeri olan halk edebiyatı sözlü ve yazılıkaynaklarıyla ülkemizde zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Anonim Türk halkedebiyatında ezgiyle söylenen bir nazım biçimi olan türkü bölgelere göredeğişik formlarda çalınır ve söylenir. Türkü sözcüğünün etimolojik olarakkökeni “Türk” sözcüğüdür. Türkü,Türklere özgü demektir. Kırşehirli Türk HalkMüziği Sanatçısı Şemsî Yastıman’ın “Türk’ü anlamak isteyen türkü dinlesin” özdeyişi bunu açıklar. Türkü,anonim halk yazınında melodiyle söylenenve hece ölçüsüyle yazılmış, bestelenmiş koşuk, olarak tanımlanır. Anadoluhalkı bütün acılarını, sevinçlerini, aşklarını, dünya görüşlerini, yaşambiçimlerini türkülerle dile getirmiştir. Türküler, yörelere, içeriklerine ve nağmelerinegöre değişik isimler alır. Buna göre türkülerin, hoyrat, oturak, kırık hava,uzun hava gibi türleri vardır. Konularına göre incelendiğinde türkülerninniler, çocuk türküleri, doğa, aşk, kahramanlık ve askerlik, tören, iştürküleri, karşılıklı türküler, ölüm ve oyun türküleri olmak üzere on farklıgrupta toplanmaktadır. Bu farklı konuları ele alan türkü sözlerinin içerisindehalk kültürünün bir diğer önemli parçası olan tekstillerin geçmesi yadsınamaz.Bu çalışmada orta Anadolu’nun türkü merkezi olan Kırşehir’de anonim veya âşıktürkülerinde geçen tekstiller incelenmiş, Kırşehir yöresel tekstillerinin,türkülerde izlerinin sürülmesi amaçlanmıştır. İncelemede içerisinde bir tekstiladı geçen 60’dan fazla türküyle karşılaşılmıştır. Bu tekstiller; giysi adı(yazma, oyalı yazma, şalvar, cepken vb), kumaş adı (aba, kadife, basma, satenvb), yarı mamul madde adı (iplik, urgan, vb), hammadde adı (yün, ipek, ketenvb) ve dokuma araçlarının (gücü, ıstar, hana, darak, sındı, tefe vb) adları,şeklinde beş gruba ayrılarak ele alınmıştır. Günümüzde somut örneği bulunmayanyöresel tekstillerin türkülerde adının geçtiği, hatta betimlendiği belirlenmiştir.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Halk Kültürü, Türkü, Tekstil, Kırşehir, Giysi, Folk Culture, Türkü, Folk Song, Textile, Kırşehir, Clothing, Dressing

Kaynak

Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

21

Sayı

1

Künye